Meten aan warmtepompen: metingen en meetinstrumenten

15.10.2026

Waarom meten? 

Om een technische installatie optimaal af te stellen of periodiek te controleren op een juiste werking, dient er vrijwel altijd te worden gemeten. De meetwaarden worden vergeleken met specificaties of normen, op basis waarvan de monteur of technicus tot een conclusie kan komen en eventueel passende maatregelen kan treffen. Bij elektrische installaties worden waarden gemeten van spanning, stroom, isolatieweerstand, aardingsweerstand, vermogen, etc. Bij een verbrandingsproces met aardgas, zoals een cv-installatie, wordt de gasdruk gemeten en een analyse gemaakt van de rookgassen, waarmee het proces kan worden beoordeeld.

Nu er steeds meer cv-installaties worden geplaatst met een warmtepomp, vraagt men zich vaak af of hier ook aan moet worden gemeten. Het antwoord is natuurlijk ja. Warmtepompen bestaan in diverse soorten en ook hierbij zijn er specificaties en normen waaraan verscheidene zaken moeten voldoen.


Wat is een warmtepomp?

Een warmtepomp is een installatie die de omgeving gebruikt als duurzame warmtebron en dit vervolgens gebruikt om bijvoorbeeld een woning te verwarmen. Diverse zaken kunnen als bron dienen voor warmte, zoals de bodem, buiten- of ventilatielucht, grondwater en zelfs oppervlaktewater. Om de onttrokken warmte van de bron naar de woning over te brengen, wordt er in vrijwel alle gevallen gebruik gemaakt van een koudemiddel. Dit werkt op vergelijkbare wijze als een koelkast of airconditioning.


Er wordt warmte gewonnen aan de bronzijde. Het vloeibare koudemiddel verdampt bij lage temperatuur en lage druk (wordt gasvormig). In de compressor wordt de druk van het koudemiddel verhoogd, waardoor de temperatuur flink omhoog gaat. De compressor zorgt er ook voor dat het koudemiddel wordt rondgepompt. Aan de afgiftezijde condenseert het koudemiddel bij hoge druk en hoge temperatuur (wordt weer vloeistof). Hierbij wordt de warmte afgedragen aan de woning. In een expansieventiel wordt de druk verlaagd waarbij ook de temperatuur daalt. Nu start het proces opnieuw.

In de meeste gevallen produceert een warmtepomp een relatief klein temperatuurverschil ten opzichte van een gasgestookte cv-installatie. Dit betekent dat de woning dient te beschikken over een afgiftesysteem voor lage temperatuurverwarming, zoals bijvoorbeeld vloerverwarming. De woning moet ook zeer goed geïsoleerd zijn.


Wat wordt er gemeten aan warmtepomp?

Afhankelijk van het soort warmtepomp dienen bepaalde zaken te worden gemeten. Hierbij kan het gaan om metingen om te controleren of de warmtepomp voldoende warmte produceert (na installatie en bij periodieke inspectie) en metingen om een diagnose te stellen bij een slecht of niet functionerend systeem. 

Tempereatuur

De temperatuur in het huis, de buitentemperatuur, het temperatuurverschil tussen de aanvoer- en afvoerleiding van de koudemiddelleidingen, kortom er zijn talloze toepassingen voor een nauwkeurige temperatuur(verschil)meter met de juiste meetsondes. BLAUWE LIJN biedt diverse goede oplossingen, waarbij de meetresultaten kunnen worden opgeslagen in een intern geheugen of via Bluetooth gecommuniceerd naar een smartphone of tablet met de gratis EuroSoft connect app voor professionele meetrapportage.


Meetinstumenten

Overzicht van temperatuurmeters


Spanning, stroom en vermogen

Om elektrische componenten van de warmtepomp te controleren, zoals bijvoorbeeld de compressor, kan het nodig zijn om spanning of stroom te meten. Voor de meest voorkomende elektrotechnische metingen is een goede multimeter ideaal. Voor stroommetingen biedt een stroomtang uitkomst. Er zijn zelfs vermogensstroomtangen waarmee u het vermogen van een compressor of pomp kunt meten.

Om elektrische componenten van de warmtepomp te controleren, zoals bijvoorbeeld de compressor, kan het nodig zijn om spanning of stroom te meten. Voor de meest voorkomende elektrotechnische metingen is een goede multimeter ideaal. Voor stroommetingen biedt een stroomtang uitkomst. Er zijn zelfs vermogensstroomtangen waarmee u het vermogen van een compressor of pomp kunt meten.

Meetinstumenten

Overzicht van multimeters

Overzicht van stroomtangen


Lekstroom

Bij elektrische systemen, zeker waarbij water of andere vloeistoffen zijn betrokken, is het belangrijk om de lekstroom te kunnen meten. Bij een te hoge lekstroom wordt de aardlekschakelaar aangesproken, waarmee de installatie wordt uitgeschakeld. Omdat het bij lekstromen om bijzonder kleine waarden gaat is het belangrijk een speciale lekstroomtang te gebruiken. Indien u lekstroom wilt meten bij een apparaat met een netsnoer kunt u naast een lekstroomtang gebruik maken van de HT Instruments HT1735. Dit handige accessoire maakt het strippen en splitsen van het netsnoer overbodig, wat veel tijdwinst oplevert.

Meetinstumenten

Overzicht van lekstroomtangen


Luchtsnelheid en luchthoeveelheid

Bij lucht-lucht warmtepompen is het belangrijk om het debiet aan de afgiftezijde te meten. Er zijn diverse oplossingen hiervoor. Als u al beschikt over een geschikte BLAUWE LIJN drukmeter of rookgasanalyser met geïntegreerde drukmeting, dan kunt u volstaan met een pitotbuis. U kunt ook kiezen voor een vleugelradmeter, eventueel aangevuld met een passende meetconus.

Meetinstumenten

Overzicht van luchthoeveelheidsmeters


Thermografie

Een warmtebeeldcamera kan een bijzonder nuttig stuk gereedschap zijn bij het installeren en/of onderhouden van een warmtepomp. Omdat warmtepompen in veel gevallen lage temperatuursystemen zijn, is er vaak sprake van vloerverwarming of radiatoren. Een warmtebeeldcamera kan de warmteafgifte van deze systemen goed zichtbaar maken en tevens lekkage van leidingen aan het licht brengen

Als een woning wordt voorzien van een warmtepomp dienen de muren en daken eerst goed geïsoleerd te zijn. Een gedetailleerd warmtebeeld van het pand maakt eventuele problemen met isolatie direct zichtbaar.

Meetinstrumenten
  • Pocket-warmtebeeldcamera 256 x 192 pixels thermische resolutie: Megger TC256P
  • Pocket-warmtebeeldcamera 320 x 240 pixels thermische resolutie: Flir C8
  • Veelzijdige warmtebeeldcamera 388 x 284 pixels thermische resolutie: HT Instruments THT300
  • Robuuste warmtebeeldcamera 120 x 90 pixels thermische resolutie: Fluke TiS20+ MAX
  • Robuuste warmtebeeldcamera 240 x 180 pixels thermische resolutie: Flir E6 Pro

Overzicht van warmtebeeldcamera's

Meten aan warmtepompen: metingen en meetinstrumenten